'Tirkiye ji bo serbestkirina vîzeyan ya YEyê nexserêyeke nû diyar dike'

PeyamaKurd – Hat diyarkirin ku ji bo serbestberdana vîzeyê ya Tirkiyeyê pêvajoya 6 pîvanên ku ji 72 krîterên ku divê bên bicihanîn wê dîsa destpê bike.

Li gorî nûçeya rojnameya Hurriyetê ya Enqereyê, ew ê ji bo 6 ji 72 krîterên ku ji hêla Yekîtiya Ewropî (YE) ve ji bo serbestiya vîzeyê hatine xwestin, ji nû ve bixebite.

Li gorî vê yekê, bi destpêkirina muzakereyan re yek ji mijarên ku Tirkiye wê bîne rojevê, nûkirina peymana Yekîtiya Gumrikê ye.

Herwiha di qanûna "dijî terorê" de ku yek ji wan 6 pîvanan e, hin guhertin di rojevê de ne.

Di vê çarçoveyê de tê gotin ku azadiya derbirînê dikare “bêyî ku xetên sor tawîz bike” were dirêjkirin. Çavkaniyên dîplomatîk nirxandina "Bi nermbûna têkiliyên global re, ji bo ku aliyên din di têkoşîna li dijî terorê de xêzên me yên sor tawîz bidin, di hin waran de me fêm bikin, dikarin hin gav bên avêtin."

Tê plankirin ku di polîtîkaya koçberiyê ya Tirkiyeyê de ku yek ji mijarên herî girîng e, gaveke nû bê avêtin. Di vê çarçoveyê de hewl tê dayin ku dayîna mafê hemwelatîbûna Tirkiyê ji bo penaberan bi taybet ji Sûriyê re zehmet bibe.

Çavkaniyên dîplomatîk diyar dikin ku di pirsgirêka vîzeyê de yek ji pirsgirêkên herî girîng ên penaberiyê ne û wiha got: “Kesên ku ji Tirkiyeyê hemwelatîbûnê digirin û diçin Ewropayê hene. Yekîtiya Ewrûpayê jî gelek tişt hene ku bike. Ne pêkan e ku Tirkiye sînorên xwe baş biparêze, garantî bide ku rê li ber koçkirina koçberan ber bi welatên Yekîtiya Ewropayê ve bigire û di 6 mijaran de bi pêş bikeve.”

Serokomarê Tirkiyeyê Recep Tayyîp Erdogan dema ji Vilniusê vedigeriya, derbarê endamtiya Swêdê ya NATOyê da meclisê nîşan da, hat hînbûn ku endamtiya Swêdê ya NATOyê wê di meha Cotmehê da were Komîsyona Karên Derve. Hat diyarkirin ku endamtiya Swêdê ya NATOyê dikare di meha Cotmehê de wek 'daxuyaniya niyetê' ji Komîteya Karên Derve ya Meclisa Mezin a Tirkiyeyê derbas bibe, lê Swêd şertên ku Tirkiyeyê di pêvajoya Lijneya Giştî de pêşkêş kiribûn bi cih tîne yan na, wê li ber çavan bê girtin.

Çavkaniyên dîplomatîk vê pêvajoyê wiha dinirxînin:

“Swêd ne welatekî têkçûyî û biryardar e di Yekîtiya Ewropayê de. Yên diyarker ên Yekîtiya Ewropayê Almanya û Fransa ne. Her du welat wê pir bixwazin ku Swêd bi hêza DYE’yê bibe endamê NATO’yê û ew ê vê girîng bibînin. Ew ê bi îradeya xwe û bi îradeya xwe tevbigerin û daxwazên Tirkiyeyê pêk bînin. Ger ev pêk neyên wê gavan bavêjin ku Swêd li ber derî raweste û nebêje, ‘Tirkiye destûrê nade.’ Pirsgirêka endametiya Tirkiyê ya di YEyê de tine ye, lê ew naxwazin Swêd demeke dirêj li ber derî li bendê bihêlin.”

Yasaya Dijî Terorê: Yek ji mijarên herî dijwar di danûstandinan de yasaya dijî terorê ye. Bruksel; Daxwaz dike ku pênaseya 'sûcên organîze û terorîzmê' bi "ewlehî û azadiya şexsî, mafê darizandina adil, azadiya derbirînê, civîn û rêxistinbûnê" ya li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) û pîvanên Yekîtiya Ewropayê bê erêkirin.

Têkoşîna li dijî gendeliyê: YE ji bo têkoşîna li dijî gendeliyê planek çalakiyê dixwaze û saziyek ji bo şopandina wê bê avakirin. Li gorî pêşniyarên Koma Dewletên li dijî Gendeliyê yên Konseya Ewropayê (GRECO) ji bo têkoşîna li dijî gendeliyê rêzikname lazim in.

Hevkariya bi Europolê re: Hevkariya bi Xizmeta Polîsê Ewropî (EUROPOL), rêziknameya nû di qanûna parastina daneyên kesane de.

Parastina daneyên kesane: Rêzikên li ser daneyên kesane.

Alîkariya hiqûqî ya bi endamên Yekîtiya Ewropayê re: Di vê pîvanê de pirsgirêka herî dijwar ew e ku Enqere Qibrisa Başûr nas nake.

Peymana Vegerê: Tirkiyê bi destpêkirina cîbicîkirina Peymana Veguhestinê berpirsyariyeke mezin girt ser xwe di rêgirtina li derbasbûna penaberên Sûriyê bo Ewropayê. Lêbelê, YE dibêje ku hin pirsgirêk di pêkanîna protokolên vegerandina dualî de hene.